Komis sprzedaje auto kupione od osoby prywatnej, galeria wystawia obraz, biuro podróży rozlicza wycieczkę — wszystkie płacą VAT nie od ceny, tylko od marży. Innym razem zamiast sprzedaży jest kara umowna za zwłokę albo odsetki za nieterminową płatność — i wtedy faktura w ogóle nie wchodzi w grę. Dwa dokumenty, dwie zupełnie różne ścieżki: jeden jest fakturą i musi trafić do KSeF, drugi nie jest fakturą i do KSeF trafić nie może.
W skrócie
- Faktura VAT marża to zwykła faktura w rozumieniu ustawy — podstawą opodatkowania jest marża (art. 119 dla usług turystyki, art. 120 dla towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków).
- Nabywca widzi na niej tylko kwotę brutto. Ceny nabycia, marży, stawki ani kwoty VAT na fakturze nie ma — to nie przeoczenie, tylko wymóg art. 106e ust. 2 i 3 ustawy o VAT.
- W KSeF faktura marża idzie w strukturze FA(3) jako
RodzajFaktury = VATze znacznikiemP_PMarzy = 1i jednym z pól:P_PMarzy_2,P_PMarzy_3_1,P_PMarzy_3_2,P_PMarzy_3_3. - Sumę sprzedaży w procedurze marży wykazuje się w osobnym polu
P_13_11, a nie w polach dla poszczególnych stawek. - Nota obciążeniowa nie dokumentuje dostawy towaru ani usługi, więc nie jest fakturą — nie podlega KSeF i nie da się jej tam wystawić. Potwierdził to Dyrektor KIS w interpretacji z 13 marca 2026 r. (0114-KDIP1-3.4012.25.2026.1.KAB).
- W fakturea oba dokumenty wystawisz z tej samej listy: marża liczy się sama i idzie do KSeF, nota dostaje własną numerację i wydruk, a do KSeF nie pójdzie nigdy.
Faktura VAT marża — kiedy ją stosujesz
Procedura marży jest wyjątkiem od zasady, że VAT liczy się od całej ceny sprzedaży. Ustawa dopuszcza ją w dwóch obszarach:
| Podstawa prawna | Czego dotyczy | Adnotacja na fakturze |
|---|---|---|
| art. 119 ust. 1 | usługi turystyki | procedura marży dla biur podróży |
| art. 120 ust. 4 i 5 | towary używane | procedura marży — towary używane |
| art. 120 ust. 4 i 5 | dzieła sztuki | procedura marży — dzieła sztuki |
| art. 120 ust. 4 i 5 | przedmioty kolekcjonerskie i antyki | procedura marży — przedmioty kolekcjonerskie i antyki |
Typowy przypadek to komis samochodowy: kupujesz auto od osoby prywatnej, więc przy zakupie nie ma VAT-u do odliczenia. Gdybyś przy sprzedaży naliczył 23% od całej ceny, podatek zjadłby cały zarobek. Procedura marży pozwala opodatkować tylko różnicę między ceną sprzedaży a ceną nabycia.
Jak policzyć marżę i VAT od marży
Marża jest kwotą brutto — VAT wyliczasz z niej metodą „w stu":
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Cena sprzedaży | 28 000,00 zł |
| Cena nabycia | 25 000,00 zł |
| Marża brutto | 3 000,00 zł |
| Marża netto (3 000 ÷ 1,23) | 2 439,02 zł |
| VAT do zapłaty (23%) | 560,98 zł |
Nabywca na fakturze zobaczy jedną kwotę: 28 000,00 zł do zapłaty. Cała powyższa kalkulacja zostaje u sprzedawcy — w ewidencji, którą musisz umieć pokazać przy kontroli.
Marża ujemna nie daje ujemnego VAT-u
Jeśli sprzedasz poniżej ceny nabycia, podstawa opodatkowania wynosi zero — nie „minus". Straty na jednej transakcji nie kompensujesz marżą z innej.
Faktura marża w KSeF: co dokładnie idzie w FA(3)
Struktura FA(3) nie ma osobnego rodzaju faktury dla marży ani pól „cena nabycia" czy „kwota marży". Dokument wychodzi jako zwykła faktura z oznaczeniem procedury:
RodzajFaktury= VAT — marża to nie osobny typ dokumentu,- w sekcji
Fa/Adnotacje/PMarzy:P_PMarzy = 1oraz dokładnie jedno z pólP_PMarzy_2(biura podróży),P_PMarzy_3_1(towary używane),P_PMarzy_3_2(dzieła sztuki),P_PMarzy_3_3(przedmioty kolekcjonerskie i antyki), - suma sprzedaży w procedurze marży w polu
P_13_11— nie wP_13_1ani innych polach stawkowych, P_15— kwota należności ogółem, czyli to, co płaci nabywca,- w wierszach faktury nie podaje się stawki (
P_12) ani wartości netto — ustawa zwalnia z tego przy procedurze marży.
Opis pozycji ma znaczenie
Skoro faktura nie pokazuje rozbicia kwot, pozycja powinna precyzyjnie opisywać przedmiot sprzedaży: marka, model i VIN przy samochodzie, autor i tytuł przy obrazie. To jedyna informacja, po której nabywca i kontrola rozpoznają transakcję.
Korekta faktury marża jest zwykłą korektą (KOR) — musi jednak zachować te same znaczniki procedury, inaczej dokument straci swój charakter.
Nota obciążeniowa — dokument spoza świata VAT
Nota obciążeniowa (nazywana też notą księgową) dokumentuje rozliczenie, które nie jest ani dostawą towaru, ani świadczeniem usługi. Najczęściej:
- kara umowna za zwłokę albo za nienależyte wykonanie umowy,
- odsetki za nieterminową płatność,
- zwrot kosztów, odszkodowanie, rabat pośredni.
Skoro nie ma czynności opodatkowanej, nie ma podstawy do faktury — i nie ma VAT-u. Notę wystawia się na podstawie ustawy o rachunkowości jako dowód księgowy. Powinna zawierać numer, datę wystawienia, dane obu stron, kwotę, podstawę obciążenia oraz termin i formę zapłaty.
Noty nie wystawisz w KSeF — i nie musisz
Ani przepisy o KSeF, ani te obowiązujące od 1 lutego 2026 r. nie każą wystawiać not w KSeF. System przyjmuje wyłącznie faktury ustrukturyzowane, a nota nią nie jest — struktura FA(3) nie ma dla niej rodzaju dokumentu. Notę przekazujesz kontrahentowi zwyczajnie: PDF-em, mailem albo papierowo.
Uwaga na częsty błąd: jeśli obciążenie w rzeczywistości jest wynagrodzeniem za świadczenie (np. za usługę wykonaną na rzecz kontrahenta), nota jest niewłaściwa — wtedy trzeba wystawić fakturę i wysłać ją do KSeF. O tym, czym różni się faktura od innych dokumentów sprzedaży, piszemy w osobnym wpisie.
Jak wystawisz oba dokumenty w fakturea
W fakturea wybierasz typ dokumentu na starcie, a formularz dopasowuje się do niego sam:
- Faktura marża: wybierasz procedurę (towary używane, dzieła sztuki, antyki albo usługi turystyki), wpisujesz cenę sprzedaży brutto i cenę nabycia. Marżę brutto, netto i VAT od marży liczymy na bieżąco — widzisz je w formularzu i w podglądzie, ale nie ma ich ani na wydruku dla nabywcy, ani w pliku wysyłanym do KSeF.
- Do KSeF wysyłamy komplet oznaczeń:
P_PMarzyz właściwym polem procedury, sumę wP_13_11i wiersze bez stawki VAT. Na wydruku pojawia się ustawowa adnotacja, np. „procedura marży — towary używane". - Korektę faktury marża wystawisz z menu w wierszu faktury — znaczniki procedury przechodzą na korektę automatycznie.
- Faktury marża pobrane z KSeF rozpoznajemy po znacznikach i oznaczamy jako marżowe, więc nie mieszają się ze zwykłą sprzedażą.
- Nota obciążeniowa: podajesz obciążonego, podstawę obciążenia i pozycje z kwotami. Nota dostaje własną serię numeracji (NO), własny wydruk i normalnie uczestniczy w rozliczeniu należności — ale przycisku „wyślij do KSeF" przy niej nie ma i nigdy nie będzie.
Wystawianie dokumentów — z wysyłką do KSeF tam, gdzie jest wymagana — jest w fakturea za 0 zł, bez limitu faktur. Konto zakładasz w minutę i bez karty: zacznij tutaj, a pełną listę funkcji znajdziesz na stronie funkcji.
Rozliczasz marżę na większą skalę i potrzebujesz zestawienia za okres? Ewidencja marży w formie raportu jest kolejną rzeczą, którą chcemy dołożyć — napisz do nas, jeśli to Twój przypadek.